ဒီမိုကေရစီ နွင္. ခရစ္ယာန္က်င္.ဝတ္

 Brief Survey of Church History

•       Period of Local Witnessing  (ဒေသတွင်း သက်သေခံရာ ကာလ)
(A.D 30-45)

1. The First 12 of ACTS (History of Christian Movement during the first fifteen years after Christ’s death and resurrection. ( တမန်တော်ဝထ္ထု၏ ပထမ ၁၂ ခန်းသည် သခင်ယေရူ ရှင်ပြန်ထမြောက်ပြီး ၁၅နှစ်အတွင်း ခရစ်ယာန်လှုပ်ရှားမှု့များ)

 

•       Period of Mission Expansion
(A.D. 45-68) (သာသနာပြုခြင်းလုပ်ငန်း ကျယ်ပြန့်လာသောကာလ)

•        Paul’s Missionary Journey (ပေါလု သာသနာခရီး)

1. Jerusalem Council (A.D. 50) (ယေရုရှလင်ကောင်စီ)
2. the death of Paul and Peter during the Neronian persecution ( A.D. 63-68) (နီရိုးဘုရင်၏ ဖိနိပ်မှု့များ)
3. Persecution……Jerusalem, Judea and Samaria (ဖိနိပ်မှု့များ ပျံနှံသွားခြင်း)

 

 

•       Period of Westward Growth (A.D. 68-100)

(အနောက်ဘက်အရပ်သို့ ဝင်ရောက်လာခြင်း)

1. After Paul’s death, the center of Christian Strength moved toward the western section of the Mediterranean area . (ရှင်ပေါ်လုကာလအပြီး မြေထဲပင်လယ်၏ အနောက်ပိုင်းသို့ရောက်လာ)
2. Emperor Domitian (A.D. 81-96) (ဒိုမေးရှန်း ကာလ)
3. Christian Movement was pure in doctrine and growing in numbers. (ယုံချက်တွေ ခိုင်မာလာ၊ လူဦးရေတိုးလာ)
4. Two officers (Pastor and Deacon), two ordinances (Baptism and Lord’s Supper) (ရာထူး၂ခု သင်းအုပ်၊ အသင်းလူကြီး) (ဝတ်မင်္ဂလာ ၂ပါး နှစ်ခြင်း၊ ပွဲတော်မင်္ဂလာ)

 

•       Period of Pagan Domination (A.D. 100-325) (တပါးသောဘာသာများ၏ လွမ်းမိုးခြင်းကာလ)

1. Major opponents were JEWS. (ယုဒ)
2. Christianity as an outlaw (by ROMANS) (ရောမတွေက ခရစ်ယာန်ဆို သူပုန်)
3. Romans first recognized that Christianity would develop into a movement separate from Judaism. (ရောမတွေက ခရစ်ယာန်တွေက ယုဒတွေဆီက ထွက်လာတာလို့ထင်)
4. The opposition to Christianity took three general forms__

                    (1) popular antagonism (ထင်ရှားသော ဆန့်ကြင်ဘက်ပြုခြင်း)

                    (2) intellectual assaults (ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ တိုက်ခိုက်ခြင်း) and

                    (3) physical persecution (ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖိနှိပ်/နှိပ်စက်ခြင်း)

 

•       The Apologists (မိမိတို့၏ ယုံကြည်ချက်စစ်မှန်ကြောင်း ခုခံကာကွယ်ကြသောသူများ)

 the group of trained writers in the second and third centuries who endeavored to justify/ defend the doctrines of Christianity. ၂ နှင့် ၃ ရာစုတွင် ခရစ်ယာန်တို့၏ယုံကြည်ခြင်း/ ယုံချက်များတို့ကို စာရေးသားခြင်းဖြင့်ခုခံကာကွယ်ကြသူများ

•       The Roman Emperors

1. Trajan (98-117)
2. Hadrian (117-138)
3. Marcus Aurelius (161-180)
4. Septimus Severus (193-211)
5. Maximinus (235-238)
6. Decius (249-251)
7. Valerian (257-263)
8. Diocletian (284-305)
9. Constantine (308-337)

 

 

 

•       Church Fathers

1)       Polycarp (70-156)

2)       Justin Martyr (100-166)

3)       Irenaeus (133-200)

4)       Tertullian (160-230)

 

 

•       Religious Freedom  (ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်)

1.    The Edit of Milan (issued in 313 by Constantine), religious tolerance  (မီလန် ကြေငြာချက်၊ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်)
2. The Christianity was the official state religion at the time of emperor Theodosius (378-395) (သီအိုဒိုးစီးယပ်စ် လက်ထက်၊ တရားဝင်ဘာသာဖြစ်လာ)
3. The churches began to divide as the result of false teachings…….( လွဲမှားသော သင်ကြားခြင်းများကြောင့် အသင်းတော်များကွဲလာ..)

 

 

 

 

 

ကနဦးအသင်းတော်၏ တစ်လုံးတစ်ဝတည်းဖြစ်ရေးဆိုင်ရာကောင်စီများ The Ecumenical Councils of the Early Church
ကောင်စီ	ရက်စွဲ	ဘုရင်/အုပ်ချုတ်သူ	ဥက္ကဠ	တက်ရောက်သူ (ခတ်မှန်း)	ခေါင်းစဉ်
နိုင်စင်း	၃၂၅ (မေ၂၀- ဂျွန် ၁၉)	ကွန်စတန်တိုင်း (၁)	ဟိုးဇီးယက်စ် (Hosius of Corduba)	၃၁၈	နိုင်စင်းယုံချက်၊ အေးရီးယက်စ် (Arianism) ဝါဒကိုဆန့်ကြဉ်
ကွန်စတန်တီနိုပယ်	၃၈၁(မေ-ဂျွန်)	သီအိုဒိုးစီးယက်စ်(၁)	တီမိုသီ (အလက်ဇန်းဒရီးယား)၊ ဂရီဂေါ်ရီ (နာဇီယန်းဇက်)	၁၅၀	နိုင်စင်းကောင်စီရလဒ်များကိုပိုမိုခိုင်မာစေ၊အပိုလီနေးရီးယက်စ်  (Apollinarism)ဝါဒကိုဆန့် ကြဉ်
ဧဖက်	၄၃၁ (ဂျွန် ၂၂- ဂျူလိုင် ၃၁)	သီအိုဒိုးစီးယက်စ်(၂)	စိုင်ရေးလ် (အလက်ဇန်းဒရီးယား)	၂၀၀-၂၅၀	နက်စတိုးရီးယန်း၊ ပီလားဂီယန်းဝါဒ (Pelagianism) ကိုဆန့်ကြဉ်
ချာလ်စီဒွန်	၄၅၁ (အောက်တို ဘာ ၈- နိုဝင် ဘာ ၁)	မာစီယန်	လီယို(၁)၊ ဘွန်နီဖေစ့်	၅၂၀	ယူတိုက်ရှပ်စ် (Eutycianism) ဝါဒကိုဆန့်ကြဉ်၊ သခင်ယေရူရဲ့ သဘောသဘာဝ (၂)ပါးကိုပိုမိုခိုင်မာစေ
ကွန်စတိန်တီနိုပယ်	၅၅၃ (မေ၅- ဂျွန်၂)	ဂျက်စတင်းနီးယန်း(၁)	ယူတိုက်စီးယက်စ် (ကွန်စတန်တီနိူပယ်)	၁၅၂	နက်စတိုးရီးယန်းဝါဒ၊ Monophysitism (one nature) ကိုဆန့်ကြဉ်
ကွန်စတိန်တီနိုပယ် (၂)	၆၈၀-၆၈၁ (နိုဝင် ဘာ၇- စက်တင် ဘာ၁၆)	ကွန်စတိုင်တိုင်း (၄)	Patriarch George ဂျော့ချ်(I) (ကွန်စတန်တီနိူပယ်)	၃၀၀	Monothelitism ကိုဆန့်ကြဉ်
နိုင်စင်း	၇၈၇ (စက်တင်ဘာ ၂၄-အောက်တိုဘာ ၂၃	ကွန်စတိုင်တိုင်း (၄)	Patriarch Tarasios , Pope Adrian (I)	၃၅၀	Icons and statues

 

 

 

 

 

 

ကက်သလစ် အသင်းတော် Catholic Church

(A.D 1054)

 

ဂရိ အော်သိုဒေါ့စ် (Greek Orthodox)    ဂရိ၊ ရုရှား၊ ဆီးရီးယား၊ ပါလက်စတိုင်း၊ အာရှမိုင်းနား                                                                                                   (Greek, Russia, Syria, Palestine, Asia Minor)

အနောက်ပိုင်း အသင်းတော်/ရောမကက်သလစ်အသင်းတော်   (West) ရောမများ၊ လက်တင်အသင်းတော်၊ ရောမမြို့နှင့် ဥရောပတိုက်   (Romans, Latin Church, Rome and Europe)

 

ရောမကက်သလစ်အသင်းတော်

(၁). ရောမမြို့ရှိ အသင်းတော်ကို အဓိကရည်ညွန်းသည်။

(၂). ရောမတို့၏ ဥပဒေနှင့် အမိန့်အာဏာတို့၏လွှမ်းမိုးခြင်းကိုခံရသည်။

(၃). အသင်းတော်သည် အဖွဲ့အစည်းဆန်ဆန်ဖွဲ့ထားသည်။

(၃). အဆင့်ဆင့်/ အထက်အောက် ခေါင်းဆောင်မှု့ရှိသည်။

(၄). ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် ဘယ်တော့မှမမှားပေ။

(၅). ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်နှင့် အသင်းတော်သည်တူညီသည်၊ ဘုရားသခင်အပေါ် သစ္စာစောင့်သိခြင်းသည် အသင်းတော်အပေါ်သစ္စာရှိခြင်းကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။

 

 

ဂရိအော်သိုဒေါ့စ်အသင်းတော်

(၁). ကိုယ်ပိုင်အာဏာ/ အုပ်ချုတ်ခွင့်ရှိသောအသင်းတော်ဖြစ်သည်။

(၂). ဂရိဒသနိကဗေဒ/အတွေးအခေါ်တို့၏ လွမ်းမိုးခြင်းကိုခံရသည်။

(၃). ခရစ်တော်သည် အသင်းတော်၏ဦးခေါင်းတော်ဖြစ်သည်။

(၄). အသင်းတော်သည် အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မမှားနိုင်ပေ။

(၅). တမန်တော်များ၏ လိုက်နာကျင့်သုံးမှု့/ဓလေ့အတိုင်းကျင့်သုံးသော အသင်းတော်ဖြစ်သည်။

(၆). သာသနာပြုခြင်းစိတ်ဓာတ် နည်းပါးခြင်းနှင့် လူမှု့ရေးလုပ်ငန်းတွင်ပါဝင်ခြင်း အားနည်းသည်။

 

ကွဲပြားရသော အကြောင်းအရာများ ( Causes of Division)

(၁). ယုံချက် ( Doctrines )

 

 

 

(၂). ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ ( Liturgical)

 

 

 

(၃). လက်ခံကျင့်သုံးမှု့ ( Practice)

 

 

 

(၄). နိုင်ငံရေး (Political)

 

 

 

(၅). လူမျိုး/ဘာသာစကား (Racial)